بەدواداچوونى مامەڵەكەت

ژمارەى نوسراوى پارێزگا

پن كۆد

جگه‌ره‌ كێشان : هه‌موو شه‌ش چركه‌یه‌ك كه‌سێك ده‌كوژێت


ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ڕایگه‌یاند: ساڵانه‌ نزیكه‌ی 6 ملیۆن كه‌س به‌ هۆی جگه‌ره‌ كێشانه‌وه‌ ده‌مرن، له‌ نێوایاندا زیاتر له‌ 5 ملیۆن كه‌س له‌وانه‌ی ده‌یكێشن ، یان پێشتر كێشاویانه‌. له‌ گه‌ڵ زیاتر له‌ 600 هه‌زار كه‌س له‌وانه‌ی كه‌ نایكێشن به‌ڵام ڕووبه‌ڕووی دووكه‌ڵه‌كه‌ی ده‌بنه‌وه‌. واتا به‌ ڕێژه‌ی یه‌ك كه‌س له‌ هه‌ر شه‌ش چركه‌دا.

ڕێكخراوه‌كه‌ له‌ به‌یانێكدا ئاماژه‌ی به‌وه‌دا ئه‌گه‌ر ڕێ و شوێنی پێویست نه‌گیرێته‌ به‌ر ئه‌وا به‌ هاتنی ساڵی 2030 ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌ هۆی جگه‌ره‌ كێشانه‌وه‌ ده‌مرن ده‌گاته‌ 8 ملیۆن كه‌س.

ئاماره‌كان ئه‌وه‌ ده‌رده‌خه‌ن له‌ سه‌دا 80% ی ئه‌و كه‌سانه‌ی جگه‌ره‌ ده‌كێشن، كه‌ ژماره‌یان یه‌ك ملیار كه‌سه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهان، له‌ ووڵاته‌ هه‌ژاره‌كان و مامناوه‌نده‌كان ده‌ژین.

هه‌ر له‌ ئاماره‌كانی ئه‌و ڕێكخراوه‌دا ئه‌وه‌ ئاشكرا كرا (تووتن) بووه‌ته‌ هۆی مردنی 100 ملیۆن كه‌س له‌ سه‌ده‌ی بیست دا، ئه‌گه‌ر ئاڕاسته‌كانیش به‌ هه‌مان شێوه‌ بڕۆن ئه‌وه‌ له‌ سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا نزیكه‌ی یه‌ك ملیار كه‌س ده‌مرن.

دووكه‌ڵی (تووتن) زیاتر له‌ 4 هه‌زار ماده‌ی كیمیاوی تێدایه‌، به‌لایه‌نی كه‌م 250 ماده‌ی ناسراوه‌ كه‌ زه‌ره‌مه‌نده‌ ، و 50 ماده‌ی دیكه‌ش ناسراوه‌ كه‌ تووشی نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ ده‌كات.


هه‌واڵی زیاتر

هه‌واڵه‌كان

د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر پێشوازیكرد له‌ سه‌رۆكی ده‌زگای به‌یتی حیكمه‌ی وڵاتی چین
2026-02-02
سلێمانی. كردنه‌وه‌ی گه‌وره‌ترین پێشانگای دارتاشی
2026-02-02
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر پێشوازیكرد له‌ شاندی فیدراسیۆنی جیهانی كورد
2026-02-02
دوو ڕۆژ پشوو ڕاگه‌یه‌نرا
2026-01-20
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر پێشوازیكرد له‌ وه‌فدی هاوبه‌شی ڕاوێژكاری بۆردی وزه‌ نوێكانی كۆماری چین
2026-01-19
مەراسیمی بڵاوکردنەوەی ڕاپۆرتی ڕەوشی ئازادیی ڕۆژنامەگەریی لە هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٥
2026-01-19
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر پێشوازیكرد له‌ خێزانی نمونه‌یی بواری په‌روه‌رده‌ و فێركردن و پزیشكی دكتۆر ژیرۆم له‌ سویسرا
2026-01-12
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر به‌شداریكرد له‌ دیداری داھێنه‌رانی ئاینده‌دا
2026-01-12
پارێزگاری سلێمانی جه‌خت له‌سه‌ر خزمه‌تكردنی هاووڵاتیان ده‌كاته‌وه‌
2026-01-12
سلێمانی. كردنه‌وه‌ی پێشانگای هونه‌ری(ئه‌نفال،هێڵه‌كانی من یاده‌وه‌ریه‌كی زیندووه‌)
2026-01-12
ناساندن و بڵاوکردنەوەی کتێبی پڕ جەوهەری مەسیحییەکانی شاری سلێمانی
2026-01-12
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر به‌شداریكرد له‌ ڕۆژی قوربانیه‌ هاوبه‌شه‌كانی نێوان هه‌رێمی كوردستان و عێراق و كۆماری ئیسلامی ئێران
2026-01-06
پارێزگاری سلێمانی پێشوازیكرد له‌ كونسوڵی گشتی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتوه‌كان
2026-01-06
بڵاوکردنەوەی کتێبی چیرۆکی وێنەیی مناڵان (زارا لە ناو قوتووەکەیدا)
2026-01-05