بەدواداچوونى مامەڵەكەت

ژمارەى نوسراوى پارێزگا

پن كۆد

جگه‌ره‌ كێشان : هه‌موو شه‌ش چركه‌یه‌ك كه‌سێك ده‌كوژێت


ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ڕایگه‌یاند: ساڵانه‌ نزیكه‌ی 6 ملیۆن كه‌س به‌ هۆی جگه‌ره‌ كێشانه‌وه‌ ده‌مرن، له‌ نێوایاندا زیاتر له‌ 5 ملیۆن كه‌س له‌وانه‌ی ده‌یكێشن ، یان پێشتر كێشاویانه‌. له‌ گه‌ڵ زیاتر له‌ 600 هه‌زار كه‌س له‌وانه‌ی كه‌ نایكێشن به‌ڵام ڕووبه‌ڕووی دووكه‌ڵه‌كه‌ی ده‌بنه‌وه‌. واتا به‌ ڕێژه‌ی یه‌ك كه‌س له‌ هه‌ر شه‌ش چركه‌دا.

ڕێكخراوه‌كه‌ له‌ به‌یانێكدا ئاماژه‌ی به‌وه‌دا ئه‌گه‌ر ڕێ و شوێنی پێویست نه‌گیرێته‌ به‌ر ئه‌وا به‌ هاتنی ساڵی 2030 ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی به‌ هۆی جگه‌ره‌ كێشانه‌وه‌ ده‌مرن ده‌گاته‌ 8 ملیۆن كه‌س.

ئاماره‌كان ئه‌وه‌ ده‌رده‌خه‌ن له‌ سه‌دا 80% ی ئه‌و كه‌سانه‌ی جگه‌ره‌ ده‌كێشن، كه‌ ژماره‌یان یه‌ك ملیار كه‌سه‌ له‌سه‌ر ئاستی جیهان، له‌ ووڵاته‌ هه‌ژاره‌كان و مامناوه‌نده‌كان ده‌ژین.

هه‌ر له‌ ئاماره‌كانی ئه‌و ڕێكخراوه‌دا ئه‌وه‌ ئاشكرا كرا (تووتن) بووه‌ته‌ هۆی مردنی 100 ملیۆن كه‌س له‌ سه‌ده‌ی بیست دا، ئه‌گه‌ر ئاڕاسته‌كانیش به‌ هه‌مان شێوه‌ بڕۆن ئه‌وه‌ له‌ سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا نزیكه‌ی یه‌ك ملیار كه‌س ده‌مرن.

دووكه‌ڵی (تووتن) زیاتر له‌ 4 هه‌زار ماده‌ی كیمیاوی تێدایه‌، به‌لایه‌نی كه‌م 250 ماده‌ی ناسراوه‌ كه‌ زه‌ره‌مه‌نده‌ ، و 50 ماده‌ی دیكه‌ش ناسراوه‌ كه‌ تووشی نه‌خۆشی شێرپه‌نجه‌ ده‌كات.


هه‌واڵی زیاتر

هه‌واڵه‌كان

پارێزگاری سلێمانی سه‌رۆكایه‌تی كۆبونه‌وه‌ی لیژنه‌ی باڵای كرد بۆ چاودێری و پاراستنی ژینگه‌
2026-03-03
پارێزگاری سلێمانی پێشوازیكرد له‌ وه‌فدی باڵای توركیا
2026-03-02
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر زنجیره‌یه‌ك كۆبوونه‌وه‌ی ئه‌نجامدا
2026-03-02
جێگری پاڕێزگاری سلێمانی سەردانی كۆنترۆڵی كارەبای سلێمانی دەكات
2026-03-02
سلێمانی. یادی حه‌ڤده‌ ساڵه‌ی كۆچی دوایی كه‌سایه‌تیه‌كی عێراقی
2026-02-24
گرنگی زمانی دایک لەڕوی کارگێڕیەوە
2026-02-24
بڵاوکردنەوەی چیرۆکی وێنەیی (هیوا؛ خەونێک لە تاریکییەوە بۆ ڕوناکیی)
2026-02-23
نۆژه‌نكردنه‌وه‌ی قوتابخانه‌ی قه‌ندیلی سه‌ره‌تای
2026-02-23
دووه‌مین كۆنفرانسی به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی مادده‌ هۆشبه‌ره‌كان به‌رێوه‌چوو
2026-02-16
پارێزگاری سلێمانی پێشوازیكرد له‌ وه‌فدی باڵای بازرگانی شانشینی سعودیه‌
2026-02-09
حكومه‌تی خۆجێ ی سلێمانی سه‌ردانی كه‌ركوك ده‌كات
2026-02-09
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر سه‌ردانی چه‌مچه‌ماڵی كرد
2026-02-09
د. هه‌ڤاڵ ئه‌بوبكر پێشوازیكرد له‌ سه‌رۆكی ده‌زگای به‌یتی حیكمه‌ی وڵاتی چین
2026-02-02
سلێمانی. كردنه‌وه‌ی گه‌وره‌ترین پێشانگای دارتاشی
2026-02-02