بەدواداچوونى مامەڵەكەت

ژمارەى نوسراوى پارێزگا

پن كۆد

ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەم


-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 732ی زاینی، (عەبدولڕەحمان غافقی) كۆچی دوایی كردووە كە یەكێك بووە لە فەرماندە بەناوبانگەكانی جیهانی ئیسلام، یەكێكیش بووە لە فەرمانڕەواكانی ئیسلام لە ناوچەی ئەندەلوس لە ئەوروپا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1569، لە میانی جەنگی (بەشرات)دا (محەمەد بن ئومەییە)ی فەرماندەی ئەندەلوسی ‌و فەرمانڕەوای مۆركسییەكان كوژراوە، كە پێشتر مەسیحی بوە ‌و ناوی تەواوی فرناندۆ دی بالۆر بوە، بەڵام دوای موسڵمانبوونی وەكو سەركردەیەكی گەورە دەركەوتوە ‌و رابەرایەتیی موسڵمانەكانی كردوە لە دژی هێزەكانی سەر بە فیلیپی دوەمی پاشای ئیسپانیا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1798، شۆڕشی یەكەمی قاهیرە بەرپابوو لە دژی شاڵاوی فەرەنسا بۆ داگیركردنی خاكی میسر كە لەو شۆڕشەدا 2500 شۆڕشگێڕی میسری بوونە قوربانی لە بەرامبەریشدا چەند سەرباز ‌و ئەفسەرێكی سوپای فەرەنسا كوژران.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1819، (عەلی كوڕی محەمەدی ڕەزا شیرازی) لە دایك بووە كە دامەزرێنەری ئایینزای (بەهائی)یە ‌و نازناوی (باب)ی پێبەخشراوە، شیرازی ساڵی 1850 لە شاری تاران كۆچی دوایی كردوە.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1827، جەنگی (ناڤارین)ی دەریایی لە ناو ئاوەكانی دەریای سپی ناوەڕاستدا لە نێوان كەشتیگەلی میسر بەفەرماندەیی (ئیبراهیم پاشا) ‌و كەشتیگەلی جەزائیریدا ڕوویدا، كە هێزە دەریاییەكانی میسر لەلایەن دەوڵەتی عوسمانییەوە پشتیوانیی دەكران ‌و كەشتیگەلی جەزائیریش بە پشتیوانیی هێزە دەریاییەكانی بەریتانیا ‌و فەرەنسا ‌و ڕوسیا هێرشیان دەكرد، بەو هۆیەشەوە زیانێكی گەورە لە هەردوولا كەوتەوە ‌و چەندین كەشتیی جەنگی ژێرئاو كەوتن.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1854، نوسەر ‌و ئەدیب ‌و شاعیری ناوداری گەلی فەرەنسی (جین نیكۆڵاس ئارسەر ڕامبۆ) لە دایك بووە، كە چەندین بەرهەمی گرنگی نوسیوە ‌و بە یەكێك لە شاعیرە گەورەكانی ئەوروپا لەقەڵەم دەدرێت، رامبۆ لە هەڕەتی لاوێتیدا دەستبەرداری نوسین بوە ‌و ساڵی 1891 كۆچی دوایی كردوە.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1919، كۆنگرێسی ئەمریكا یاسایەكی دەركرد كە تێیدا هەموو جۆرە خواردنەوە كهولی ‌و سەرخۆشكەرەكانی قەدەغە دەكرد لە ناو خاكی ویلایەتە یەكگرتووەكاندا و حكومەت كاری زۆری كرد بۆ رێگرتن لە بەكارهێنانی خواردنەوە بێهۆشكەرەكان، بەڵام هەوڵەكە شكستی هێنا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1920، شۆڕشگێڕانی كورد لە باكوری كوردستان هەڵیانكوتایە سەر هێزەكانی دەوڵەتی توركیا ‌و ناوچەكانی (قانگال ‌و دێڤریك)یان لە ژێر دەستی هێزەكانی توركیا ڕزگار كرد.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1921، (سمایل خانی شكاك) ناسراو بە سمكۆ سەركردەی شۆڕشی كورد لە خۆرهەڵاتی كوردستان ‌و (مستەفا پاشای یاموڵكی) سەركردەی كورد لە باشوری كوردستان، لە ناوچەی (چەهریق)ی سەر سنور كۆبوونەوە بە مەبەستی تاووتوێكردنی ڕەوشی شۆڕشی كورد ‌و یەكخستنی تواناكان.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1946، نوسەر ‌و ئەدیب ‌و ڕۆماننوسی بەناوبانگی نەمسایی (ئیلفرێدی یەلینیك) لە دایك بووە، كە ساڵی 2004 خەڵاتی نۆبڵی لە بواری ئادابدا پێبەخشراوە.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1960، یانەی وەرزشیی (قادسیە)ی كوەیتی پێكهێنراوە كە بە یەكێك لە یانە بەهێزەكانی ئەو وڵاتە دادەنرێت لە سەرجەم بوارەكانی وەرزشدا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1977، بە هۆی ئەنجامدانی كودەتایەكی سەربازی لە تایلاند كۆتایی بەو حكومەتە مەدەنییە هات كە لەو وڵاتەدا پێكهێنرابوو، لە ئەنجامدا ژەنراڵەكانی سوپای تایلاند دەستیان بە سەر كورسیی حوكمڕانیدا گرت ‌و كاركردن بە دەستووریان راگرت.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1979، لە شاری تونس كۆنگرەی كۆمكاری وڵاتانی عەرەبی بەڕێوەچوو، دوای ئەوەی بارەگای كۆمەڵەكە لە شاری قاهیرەوە گوازرایەوە بۆ تونس، بە هۆی ئەو ڕێككەوتنەی حكومەتی میسر لەگەڵا دەوڵەتی ئیسرائیلدا ئەنجامیدابوو، لە میانی كۆنگرەكەشدا بڕیاردرا سزای ئابوریی ‌و سیاسی بەسەر میسردا بسەپێنرێت ‌و ئەندامێتیشی لە كۆمكاری عەرەبیدا هەڵپەسێردرا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1981، حكومەتی یەكێتیی سۆڤێت سیفەتی نێردەی دبلۆماتیی بەخشییە شاندی ڕێكخراوی ڕزگاریخوازی فەڵەستینی كە سەردانی مۆسكۆیان كردبوو بە مەبەستی ئەنجامدانی دانوستان ‌و گفتوگۆ لەگەڵا یەكێتی سۆڤێتدا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1983، هێزی پێشمەرگەی كوردستان لە چەندین قۆڵەوە هێرشێكی گەورەیان كردە سەر ناوچەی بێتواتە كە ماوەیەك پێشتر لەلایەن سوپای عێراقەوە داگیركرابوو، لە ئەنجامیشدا سەرەڕای زیانگەیاندنێكی زۆری گیانیی ‌و ماڵیی ‌و لۆجستی بە هێزەكانی عێراق ناوچەكە لەلایەن هێزی پێشمەرگەوە كۆنترۆڵا كرا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1987، هونەرمەند ‌و گۆرانیبێژ ‌و مەقامزانی ناوداری گەلی كورد مامۆستا (تایەر تۆفیق) لە شاری هەولێر كۆچی دوایی كردووە، كە لە ماوەی ژیانیدا خاوەنی خەرمانێك بەرهەمی مەقام و گۆرانیی كوردیی بوە ‌و رۆڵی زۆری هەبوە لە زیندووكردنەوەی بەستە و مەقامی كوردیدا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1989، خەڵاتی نۆبڵا بۆ بواری ئاداب بەخشرایە نوسەر ‌و ئەدیبی ئیسپانی (كامیلۆ خۆسیە تیلا)، بە هۆی ئەو خزمەتە زۆرەی لە بواری ئەدەبدا پێشكەشی مرۆڤایەتیی كردبوو.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 1996، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا نزیكەی 650 كوردی باشوری گواستەوە بۆ شاری سلۆپی لە توركیا، كە پێشتر لەگەڵا ڕێكخراوەكانی ئەمریكادا لە باشوری كوردستان كاریان كردبوو، ئامانج لەو كارەش بۆ ئەوەبوو دواتر بیانگوێزێتەوە بۆ ئەمریكا.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 2002، هەردوو مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ‌و پارتی دیموكراتی كوردستان لە شارۆچكەی كۆیە كۆبوونەوە، بە مەبەستی هێنانە ئارای ئاشتیی سەرتاسەری لە باشوری كوردستان، بڕیاریش درا كۆبوونەوەیەكی هاوبەشی پارت ‌و لایەنە كوردستانییەكان بەڕێوەبچێت بە مەبەستی داڕشتنی پلانێكی هاوبەش بۆ بارودۆخی كوردستان.
-    ڕۆژی 20ی تشرینی یەكەمی ساڵی 2011، ئەنجومەنی نیشتمانیی لیبیا بۆ قۆناغی گواستنەوە لە ڕاگەیەنراوێكدا كوشتنی (موعەممەر قەزافی)ی سەرۆكی لیبیای ئاشكرا كرد كە لەلایەن شۆڕشگێڕانەوە لە ناوچەی بنغازی كوژرابوو.
-    ئەمڕۆ بە ڕۆژی جیهانیی ئێسكەنەرمە یاخود كێشەكانی ئێسكەپەیكەری مرۆڤ لەقەڵەم دەدرێت ‌و لەلایەن ڕێكخراوە تایبەتمەندەكانی بواری تەندروستی ‌و ڕێكخراوی تەندروستیی جیهانییەوە چەندین توێژینەوە و لێكۆڵینەوە ‌و كۆڕ ‌و سیمینار لە بارەی ئێسكەپەیكەری مرۆڤەوە دەخرێنەڕوو، هەر ئەمڕۆش لەلایەن ئایینی بەهائییەوە بە ڕۆژی لە دایكبوونی (باب) هەژمار دەكرێت ‌و بۆنە ‌و مەراسیمی ئایینی بەڕێوەدەچێت.


 ئه‌م بابه‌ته‌ 110 جار بینراوه‌

هه‌واڵی زیاتر